Chi phí sinh hoạt ở Tokyo và các thành phố khác chênh nhau nhiều hơn người ta nghĩ, và phần lớn sự chênh lệch nằm ở một khoản duy nhất: tiền nhà. Bài này không đưa một bảng giá cứng cho từng thành phố, vì giá thay đổi theo khu vực, loại nhà và thời điểm. Thay vào đó, tôi cho bạn khung so sánh, ví dụ tính toán minh hoạ và những khoản người mới thường không tính tới.
Vì sao tiền nhà quyết định phần lớn chênh lệch
Ở Tokyo, tiền thuê một căn phòng nhỏ trong phạm vi đi lại hợp lý đến trường thường cao hơn rõ rệt so với Osaka, Fukuoka, Nagoya hay các thành phố địa phương. Trong khi đó, giá đồ ăn ở siêu thị, vé tàu hay điện thoại chênh lệch không quá lớn giữa các nơi. Nghĩa là nếu bạn chọn sống xa trung tâm Tokyo hoặc ở thành phố nhỏ hơn, bạn tiết kiệm chủ yếu nhờ tiền nhà.
Nhưng thành phố rẻ không phải lúc nào cũng tốt hơn. Ở nơi nhỏ, việc làm thêm ít và lương giờ thường thấp hơn, cơ hội thực tập và tìm việc cũng hạn chế. Bạn cần nhìn cả hai vế: chi ít hơn nhưng thu cũng ít hơn.
Chi phí sinh hoạt ở Tokyo và các thành phố khác: bảng so sánh theo khoản mục
Bảng dưới đây mô tả mức độ tương đối của từng khoản, giúp bạn biết nên dồn công sức tìm hiểu vào đâu. Không có con số tiền vì các giá trị này thay đổi, bạn cần tra trên các trang thuê nhà, siêu thị và dịch vụ cụ thể của khu vực.
| Khoản mục | Tokyo và vùng lân cận | Osaka, Nagoya, Fukuoka | Thành phố địa phương |
|---|---|---|---|
| Tiền thuê nhà | Cao nhất, chênh lệch lớn giữa các khu | Thấp hơn Tokyo đáng kể | Thường thấp nhất |
| Ăn uống | Tương đối đồng đều, nấu tại nhà tiết kiệm nhất | Tương tự | Có thể rẻ hơn chút, ít lựa chọn hàng Việt |
| Đi lại | Tàu điện dày đặc, vé tháng đáng kể | Thấp hơn do quãng đường ngắn | Có nơi cần xe đạp hoặc xe máy |
| Điện, nước, gas | Theo mùa, tương đối giống nhau | Theo mùa | Vùng lạnh tốn tiền sưởi |
| Việc làm thêm | Nhiều, lương giờ thường cao | Khá nhiều | Ít hơn, lương giờ có thể thấp hơn |
Ví dụ tính toán minh hoạ cho một tháng
Dưới đây là hai kịch bản giả định để bạn hình dung cách chênh lệch hình thành. Các con số là minh hoạ, không phải bảng giá thực tế, và bạn cần thay bằng số bạn tìm được.
- Kịch bản A (Tokyo): giả sử tiền thuê 60.000 yên, ăn uống 35.000 yên, đi lại 8.000 yên, điện nước và điện thoại 15.000 yên, bảo hiểm và khoản khác 10.000 yên. Tổng khoảng 128.000 yên mỗi tháng.
- Kịch bản B (thành phố địa phương): tiền thuê 35.000 yên, ăn uống 30.000 yên, đi lại 5.000 yên, điện nước và điện thoại 15.000 yên, bảo hiểm và khoản khác 8.000 yên. Tổng khoảng 93.000 yên mỗi tháng.
Chênh khoảng 35.000 yên mỗi tháng, tức hơn 400.000 yên mỗi năm, chủ yếu nhờ tiền nhà. Đó là chưa tính khả năng thu nhập từ việc làm thêm khác nhau giữa hai nơi. Nên khi so sánh, hãy trừ cả khoản thu ước tính chứ đừng chỉ nhìn tổng chi.
Những khoản người mới sang thường quên
Chi phí khởi đầu
Ngoài tiền thuê hằng tháng, thuê nhà ngoài ký túc xá thường có đặt cọc, tiền lễ và phí môi giới. Chi tiết nằm ở bài viết về thuê nhà. Ngoài ra bạn cần mua đồ dùng ban đầu như chăn nệm, nồi, quạt sưởi.
Tiền ăn ngoài
Đồ ăn ngoài tiệm đắt hơn nhiều so với nấu tại nhà. Người ăn ngoài thường xuyên chi nhiều gấp rõ rệt người tự nấu. Siêu thị giảm giá buổi tối và chợ nông sản là cách tiết kiệm mà đa số du học sinh đều học được sau vài tháng.
Giao tế và hoạt động học tập
Tiệc lớp, câu lạc bộ, chuyến đi thực tế của trường đều tốn tiền. Đây là phần khó lường nhất và nên có quỹ riêng.
Chi phí về nước hoặc gia đình
Vé máy bay về Việt Nam không rẻ, đặc biệt vào dịp lễ. Nếu dự định về hằng năm, hãy cộng vào ngân sách.
Chọn thành phố thế nào cho đúng hoàn cảnh
- Ngân sách gia đình eo hẹp: ưu tiên thành phố vừa và nhỏ, ký túc xá, hoặc ở ghép, và chấp nhận ít việc làm thêm hơn.
- Muốn vào làm tại công ty lớn: Tokyo, Osaka cho nhiều cơ hội gặp doanh nghiệp, hội chợ việc làm, thực tập.
- Ngành đặc thù: một số ngành mạnh theo vùng, hãy xem trường nào có phòng nghiên cứu hoặc đối tác doanh nghiệp tốt cho ngành bạn.
- Sức khỏe, khí hậu: vùng lạnh như Hokkaido tốn tiền sưởi và cần thời gian thích nghi.
Khi tìm số liệu, hãy dùng nguồn chính thức: bảng thông tin chi phí sinh hoạt của trường, khảo sát du học sinh do JASSO công bố, và các trang môi giới nhà đăng giá thực tế. Đối chiếu ít nhất vài nguồn và để lại khoản dự phòng. Nếu bạn còn phân vân giữa các thành phố lớn, bài so sánh Tokyo, Osaka và Fukuoka trên website sẽ giúp ích thêm.
Câu hỏi thường gặp
Khoản nào khiến Tokyo đắt hơn các thành phố khác?
Chủ yếu là tiền thuê nhà. Ăn uống và đi lại chênh lệch ít hơn nhiều.
Sống ở thành phố nhỏ có tiết kiệm hơn không?
Chi phí thấp hơn nhưng việc làm thêm cũng ít và lương giờ có thể thấp hơn, nên cần tính cả thu lẫn chi.