Gia hạn visa du học Nhật và chuyển visa làm việc là hai chặng khác nhau, nhưng đều xoay quanh một thứ: bạn có được xem là một người học nghiêm túc và một người sống đúng quy định hay không. Nhiều hồ sơ bị trục trặc không phải vì thiếu giấy tờ mà vì những vết nhỏ tích tụ như đi học thưa, làm thêm quá giờ, trễ đóng bảo hiểm. Bài này giải thích hai quy trình ở mức nguyên tắc, những điều Cục Xuất nhập cảnh thường xem xét và cách chuẩn bị để không bị động.
Gia hạn visa du học: ai xét và xét cái gì
Khi thời hạn lưu trú sắp hết mà bạn vẫn còn học, bạn nộp đơn xin gia hạn thời gian lưu trú tại Cục Xuất nhập cảnh (Immigration Services Agency of Japan) nơi bạn cư trú. Hồ sơ thường nộp được trước ngày hết hạn một khoảng thời gian nhất định, vì vậy bạn nên kiểm tra thời hạn nộp sớm nhất và hạn chót trên trang chính thức. Tuyệt đối không để quá hạn, vì ở lại sau hạn là vi phạm nghiêm trọng.
Cán bộ xét hồ sơ thường quan tâm đến các nhóm thông tin sau:
- Chuyên cần và kết quả học: tỷ lệ đi học, điểm số, bảng điểm do trường cấp. Đây là yếu tố hàng đầu.
- Làm thêm đúng quy định: giờ làm có vượt 28 giờ mỗi tuần không, có làm ở nơi bị cấm không.
- Khả năng chi trả: học phí đã đóng, sao kê hoặc giấy tờ chứng minh tài chính còn lại.
- Nghĩa vụ công dân: bảo hiểm y tế, lương hưu quốc dân (nếu thuộc diện tham gia) và thuế đã nộp đủ chưa.
Hồ sơ cần những giấy tờ cụ thể, danh sách này thay đổi theo từng thời điểm và theo tình trạng của bạn, nên hãy xem hướng dẫn mới nhất trên trang web của Cục hoặc hỏi phòng hỗ trợ du học sinh của trường, vì nhiều trường hỗ trợ nộp tập thể.
Gia hạn visa du học Nhật và chuyển visa làm việc: hai quy trình khác nhau
Tên gọi “chuyển visa” nghe giống gia hạn nhưng thực chất là thay đổi tư cách lưu trú, từ “Du học” sang loại tư cách làm việc phù hợp. Bảng sau so sánh nguyên tắc.
| Tiêu chí | Gia hạn visa du học | Chuyển sang visa làm việc |
|---|---|---|
| Bản chất | Kéo dài thời gian lưu trú với cùng mục đích học tập | Đổi mục đích lưu trú sang đi làm |
| Trọng tâm xét | Chuyên cần, kết quả học, làm thêm, tài chính | Ngành đã học, công việc, hợp đồng, lương |
| Ai hỗ trợ | Trường thường hỗ trợ giấy tờ | Công ty tuyển dụng thường chuẩn bị phần của mình |
| Thời điểm | Trước khi hết hạn lưu trú | Thường sau khi có nội định (naitei) và trước khi tốt nghiệp |
| Rủi ro hay gặp | Đi học thưa, làm thêm quá giờ | Ngành học không liên quan công việc |
Chuyển sang visa làm việc: nguyên tắc cốt lõi
Với đa số du học sinh tốt nghiệp đại học hoặc senmon rồi vào công ty, loại tư cách thường được nhắc đến là “Kỹ sư, chuyên gia về nhân văn, dịch vụ quốc tế”. Cục xét ba điều: bạn có bằng cấp hoặc kinh nghiệm phù hợp với công việc không, công việc có thuộc nhóm được cấp loại tư cách đó không, và công ty có ổn định, mức lương có tương đương người Nhật làm cùng việc không.
Điểm hay bị hiểu sai là mối liên quan giữa ngành học và công việc. Người học thiết kế rồi vào làm nhà hàng thường bị từ chối, vì nội dung công việc không dùng kiến thức chuyên môn đã học. Bạn nên cho công ty biết rõ ngành bạn học để họ mô tả công việc cho đúng. Tuy nhiên, không có ngoại lệ cố định nào, vì mỗi hồ sơ được đánh giá riêng.
Nếu tốt nghiệp mà chưa có việc, có thể xin hoạt động chỉ định để tiếp tục tìm việc trong một khoảng thời gian, với điều kiện trường giới thiệu hoặc xác nhận. Điều kiện cụ thể và thời hạn do Cục quy định, nên hãy hỏi phòng hướng nghiệp của trường từ năm cuối.
Dòng thời gian gợi ý để không bị động
- Từ năm đầu: giữ chuyên cần trên 90 phần trăm là mục tiêu an toàn, và không làm quá giờ.
- Hơn 6 tháng trước hết hạn: kiểm tra thẻ lưu trú, xem còn bao lâu, hỏi trường về lịch nộp đơn gia hạn.
- Trước hạn nộp: chuẩn bị giấy tờ trường, tài chính, thuế và bảo hiểm.
- Năm cuối: bắt đầu tìm việc, hỏi phòng hướng nghiệp, chuẩn bị bảng điểm và giấy tốt nghiệp dự kiến.
- Khi có nội định: công ty và bạn cùng chuẩn bị hồ sơ đổi tư cách lưu trú, nộp theo hướng dẫn chính thức.
Những điều dễ làm hồ sơ bị hạ điểm
Đóng bảo hiểm và thuế chậm
Nhiều bạn nghĩ đó là chuyện nhỏ. Thực tế lịch sử đóng các khoản này được xem xét khi gia hạn và chuyển visa, nên hãy đóng đủ và giữ biên lai.
Đổi nơi làm thêm mà không báo
Đổi chỗ làm thêm thường phải được ghi nhận đúng thủ tục. Hãy hỏi trường hoặc xem hướng dẫn chính thức để chắc chắn.
Không báo thay đổi địa chỉ, trường học
Người nước ngoài sống ở Nhật có nghĩa vụ báo thay đổi nơi cư trú và một số thay đổi khác trong thời hạn quy định. Quên báo có thể dẫn đến phạt hoặc bất lợi khi nộp đơn.
Tóm lại, hãy xem trang chính thức của Cục Xuất nhập cảnh Nhật làm nguồn gốc, hỏi trường và công ty để đối chiếu, và nếu hồ sơ phức tạp (từng bị từ chối, thay đổi trường, gián đoạn học), cân nhắc tư vấn từ luật sư hoặc chuyên gia hành chính (gyoseishoshi) có kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Gia hạn visa du học nộp ở đâu?
Nộp tại Cục Xuất nhập cảnh Nhật nơi bạn cư trú, thường có hỗ trợ từ trường. Cần kiểm tra thời hạn nộp trên trang chính thức.
Học thiết kế có chuyển visa làm việc ở nhà hàng được không?
Thường rất khó vì công việc không dùng kiến thức chuyên môn đã học. Mỗi hồ sơ được xét riêng, hãy hỏi chuyên gia.