N5 N4 N3 N2 N1 là gì? Đó là năm cấp độ của kỳ thi năng lực tiếng Nhật JLPT, trong đó N5 dễ nhất và N1 khó nhất. Nhưng biết tên gọi chưa đủ, câu hỏi thực sự của người chuẩn bị đi du học là mỗi cấp học bao lâu và cần cấp nào để làm được việc mình muốn. Bài này trả lời theo hướng thực tế, kèm ước tính thời gian mang tính tham khảo, vì tốc độ của mỗi người khác nhau rất nhiều.
Năm cấp độ JLPT nghĩa là gì
JLPT (Japanese Language Proficiency Test) chia trình độ thành năm bậc. Số càng nhỏ thì trình độ càng cao, và đây là điểm khiến người mới hay nhầm. Cấp N5 là sơ cấp nhất, N1 là cao nhất, ở mức người đọc được báo chí, nghe được hội thoại tự nhiên.
- N5: hiểu các câu và cụm từ cơ bản, chữ Hiragana, Katakana và một số ít chữ Hán thông dụng.
- N4: hiểu hội thoại chậm về chủ đề quen thuộc, đọc được đoạn văn ngắn.
- N3: bắt đầu theo được tiếng Nhật đời thường ở mức khá, là cầu nối giữa cơ bản và trung cấp.
- N2: đủ để học tập và làm việc trong nhiều môi trường, đọc tài liệu có độ phức tạp vừa.
- N1: mức cao, hiểu nội dung trừu tượng, văn bản dài và hội thoại với tốc độ tự nhiên.
Kỳ thi thường tổ chức hai lần mỗi năm, vào tháng 7 và tháng 12, nhưng lịch và địa điểm có thể thay đổi nên hãy kiểm tra thông báo mới nhất từ đơn vị tổ chức. Về cấu trúc đề, bạn có thể đọc bài riêng về JLPT trên website.
N5 N4 N3 N2 N1 là gì, cần học bao lâu: bảng ước tính tham khảo
Không có con số cố định. Thời gian phụ thuộc vào số giờ bạn học mỗi ngày, phương pháp, nền tảng chữ Hán (người Việt có lợi thế nhờ từ Hán Việt) và việc có môi trường dùng tiếng hay không. Bảng dưới đây là khoảng ước tính cho người học đều đặn khoảng 2 đến 3 giờ mỗi ngày, hoàn toàn mang tính tham khảo.
| Cấp độ | Thời gian ước tính từ trình độ trước | Dùng được vào việc gì |
|---|---|---|
| N5 | Khoảng 3 đến 5 tháng từ con số 0 | Giao tiếp cực cơ bản, nền cho mọi bước tiếp |
| N4 | Khoảng 3 đến 5 tháng sau N5 | Một số chương trình dự bị, mức tối thiểu cho vài loại hồ sơ |
| N3 | Khoảng 6 tháng đến 1 năm sau N4 | Nhập học nhiều trường tiếng, bắt đầu làm thêm dễ hơn |
| N2 | Khoảng 1 đến 1,5 năm sau N3 | Điều kiện phổ biến cho đại học, tìm việc tại công ty Nhật |
| N1 | Khoảng 1,5 đến 2 năm hoặc hơn sau N2 | Học lên cao, vị trí đòi hỏi tiếng Nhật chuyên sâu |
Hãy đọc bảng này như một khoảng rộng. Có người đi nhanh nhờ học toàn thời gian ở Nhật, có người mất gấp đôi vì vừa đi làm vừa học. Mốc thời gian chỉ nên dùng để lập kế hoạch, không phải cam kết.
Cấp nào đủ cho mục tiêu của bạn
Muốn vào trường tiếng Nhật
Nhiều trường tiếng yêu cầu khoảng N5 hoặc có số giờ học tiếng nhất định trước khi nhập học, vì thế N5 hoặc N4 đã là một điểm khởi đầu tốt. Điều kiện chi tiết xem ở thông báo của từng trường và hồ sơ xin COE.
Muốn học đại học hoặc cao học
Phần lớn chương trình dạy bằng tiếng Nhật đòi hỏi mức N2, có trường cần cao hơn. Đừng chờ đến lúc nộp hồ sơ mới tính, vì thi JLPT chỉ có hai lần một năm, bạn dễ lỡ một đợt là chậm cả kỳ nhập học.
Muốn đi làm tại Nhật
Nhiều công ty xem N2 là điều kiện cơ bản, các vị trí cần giao tiếp với khách hàng có thể muốn cao hơn. Còn với diện lao động kỹ năng đặc định thì lại có kỳ thi tiếng Nhật riêng, bạn xem thêm bài về Tokutei Ginou.
Sai lầm khi chinh phục từng cấp
Sai lầm đầu tiên là học thuộc ngữ pháp mà không luyện nghe. Đề JLPT có phần nghe chiếm tỷ trọng đáng kể, và nhiều người đủ từ vựng nhưng rớt vì nghe chậm. Sai lầm thứ hai là nhảy cấp: bỏ qua N4 và N3 để lao vào tài liệu N2 vì “Hán Việt dễ”. Hậu quả là hổng nền ngữ pháp, đến N2 bị nghẽn. Sai lầm thứ ba là chỉ ôn đề thi mà ít dùng tiếng thật: nói, viết nhật ký, nhắn tin bằng tiếng Nhật.
Thêm một điều thực tế: chứng chỉ JLPT không phải thước đo duy nhất. Có người đỗ N2 nhưng giao tiếp lúng túng, và có người chưa có N2 mà nói rất tự nhiên. Chứng chỉ giúp bạn nộp hồ sơ, còn năng lực thật sẽ giúp bạn sống và làm việc.
Kế hoạch học theo mốc, không theo cảm hứng
- Chọn mục tiêu cuối (ví dụ N2 trước khi vào đại học) và lùi lịch ngược từ kỳ thi gần nhất.
- Chia thành các mốc N5, N4, N3, mỗi mốc có kỳ thi hoặc bài kiểm tra thử để đo.
- Mỗi tuần cân bằng bốn mảng: chữ Hán và từ vựng, ngữ pháp, đọc, nghe.
- Làm đề thi thử đúng thời gian ít nhất vài tuần trước kỳ thi.
Nếu bạn đang đứng ở con số 0, hãy xem thêm bài về lộ trình tự học từ đầu. Còn nếu phân vân nên thi JLPT hay NAT-TEST, bài so sánh hai kỳ thi cũng sẽ giúp bạn quyết định.
Câu hỏi thường gặp
JLPT thi mấy lần một năm?
Thường hai lần, vào tháng 7 và tháng 12, nhưng lịch và địa điểm thi có thể thay đổi nên cần xem thông báo mới nhất.
Học đại học Nhật cần N2 hay N1?
Phần lớn chương trình tiếng Nhật yêu cầu khoảng N2, một số trường hoặc ngành yêu cầu cao hơn. Hãy xem thông báo tuyển sinh của trường.