Du học Nhật Bản cần bao nhiêu tiền một năm là câu hỏi không có đáp án một con số, và bất kỳ ai báo giá chắc nịch mà chưa hỏi bạn học ở đâu, sống ở đâu đều đang đơn giản hóa. Bài này không đưa tổng số chính xác. Thay vào đó, tôi chia ngân sách thành từng khối, cho bạn công thức tự tính và một ví dụ minh hoạ để bạn thay số của riêng mình.
Ngân sách một năm gồm những khối nào
Hãy nhìn ngân sách theo bốn khối, mỗi khối có mức biến động khác nhau:
- Học phí và phí nhập học: khối lớn nhất, phụ thuộc loại trường (trường tiếng Nhật, senmon, đại học quốc lập hay tư thục). Phí nhập học thường chỉ đóng một lần ở năm đầu.
- Nhà ở: tiền thuê, tiền đặt cọc, tiền lễ (reikin) và phí môi giới nếu thuê nhà ngoài. Ký túc xá có thể rẻ hơn nhưng không phải nơi nào cũng có.
- Sinh hoạt: ăn uống, điện nước, điện thoại, đi lại, bảo hiểm y tế quốc dân, sách vở.
- Khoản phát sinh: vé máy bay, khám sức khỏe, phí thi (JLPT, EJU), gia hạn visa, chi phí khi ốm đau hoặc đổi nhà.
Số tiền mỗi khối bên dưới chỉ là khoảng tham khảo để bạn hình dung. Học phí và các khoản phí thay đổi theo từng trường và từng năm, nên hãy lấy số cuối cùng từ bảng phí chính thức của trường.
Du học Nhật Bản cần bao nhiêu tiền một năm: công thức tự tính
Công thức đơn giản nhất: Tổng năm đầu = học phí + phí nhập học + chi phí vào ở + (sinh hoạt tháng × 12) + phát sinh. Năm thứ hai trở đi bạn bỏ phí nhập học và chi phí vào ở nên thấp hơn rõ rệt. Nhiều người chỉ tính năm đầu rồi hoảng, hoặc ngược lại chỉ tính phần học phí rồi thiếu tiền sinh hoạt.
Dưới đây là bảng minh hoạ. Các con số là giả định để bạn hình dung cách tính, không phải báo giá của trường nào. Tỷ giá cũng thay đổi, nên hãy quy đổi lại theo tỷ giá thực tại thời điểm chuyển tiền.
| Khoản mục (minh hoạ) | Trường tiếng, thành phố lớn | Trường tiếng, thành phố nhỏ |
|---|---|---|
| Học phí và phí nhập học năm đầu | Khoảng 700.000 đến 800.000 yên | Khoảng 600.000 đến 700.000 yên |
| Nhà ở (vào ở + thuê 12 tháng) | Khoảng 600.000 đến 900.000 yên | Khoảng 400.000 đến 600.000 yên |
| Sinh hoạt khác (ăn, điện nước, đi lại, bảo hiểm) | Khoảng 480.000 đến 600.000 yên | Khoảng 400.000 đến 500.000 yên |
| Phát sinh (vé máy bay, thi, gia hạn visa) | Khoảng 100.000 đến 200.000 yên | Khoảng 100.000 đến 200.000 yên |
| Tổng cộng ước tính năm đầu | Khoảng 1,9 đến 2,5 triệu yên | Khoảng 1,5 đến 2,0 triệu yên |
Nếu giả định 1 yên tương đương 170 đồng (chỉ để tính thử), khoảng 2 triệu yên sẽ ra khoảng 340 triệu đồng. Bạn nhân lại theo tỷ giá thật khi lập kế hoạch. Điều quan trọng là thấy được thứ tự độ lớn, và nhận ra chênh lệch giữa hai kiểu nơi ở có thể lên đến hàng chục triệu đồng mỗi năm.
Những khoản người mới hay quên
Tiền đặt cọc và phí vào nhà
Thuê nhà ngoài ký túc xá thường phải trả nhiều tháng tiền thuê cùng lúc, gồm đặt cọc, tiền lễ cho chủ nhà, phí môi giới và phí bảo lãnh. Tổng khoản này có thể bằng vài tháng tiền thuê. Bài về thuê nhà và ký túc xá trên website nói kỹ hơn.
Bảo hiểm y tế và thuế
Du học sinh ở Nhật dài hạn thường phải tham gia bảo hiểm y tế quốc dân, và có thể phát sinh các khoản phải đóng khác sau một thời gian. Mức phí tuỳ địa phương và thu nhập, hãy hỏi văn phòng hành chính khu vực nơi bạn ở.
Mùa đông và mùa hè
Chi phí điện sưởi mùa đông và máy lạnh mùa hè khiến hóa đơn điện nước tăng, đặc biệt ở vùng lạnh. Người đến từ Việt Nam thường đánh giá thấp khoản này.
Làm thêm có bù được bao nhiêu
Làm thêm tối đa 28 giờ mỗi tuần trong thời gian học là quy định chung. Thu nhập tuỳ mức lương giờ ở vùng bạn sống, nhưng đừng xem đây là nguồn trả học phí. Giai đoạn đầu bạn thường chưa có việc ổn định vì tiếng Nhật còn hạn chế. Cách an toàn là chuẩn bị đủ tiền học phí và nhà ở năm đầu từ gia đình, xem tiền làm thêm là phần bù sinh hoạt hằng tháng. Hạn mức cụ thể bạn đọc thêm ở bài quy định làm thêm 28 giờ.
Chứng minh tài chính và dự phòng
Khi nộp hồ sơ xin COE, bạn cần chứng minh người bảo lãnh có khả năng chi trả. Mức số dư và giấy tờ cần có thay đổi theo từng trường và từng năm, nên hãy xác nhận với trường hoặc xem hướng dẫn chính thức của Cục Xuất nhập cảnh Nhật. Ngoài số tiền đủ chứng minh, nên giữ thêm một khoản dự phòng tương đương vài tháng sinh hoạt. Những trục trặc như bệnh, đổi nhà, hay mất việc làm thêm có thể xảy ra bất cứ lúc nào, và tôi chưa thấy ai vừa đi học xa nhà vừa kiệt sức vì thiếu tiền mà học tốt được.
Tóm lại, hãy tự lập bảng tính theo bốn khối, dùng số chính thức của trường, tính hai kịch bản (đô thị lớn và thành phố nhỏ) và luôn cộng thêm quỹ dự phòng. Con số cuối cùng bạn tự tính sẽ đáng tin hơn mọi báo giá trọn gói.
Câu hỏi thường gặp
Năm đầu tốn nhiều hơn năm sau vì sao?
Năm đầu có phí nhập học, tiền vào nhà, vé máy bay và các khoản lập nghiệp ban đầu. Năm sau thường chỉ còn học phí, nhà và sinh hoạt.