Ổn định nơi ở và có bảo hiểm y tế đầy đủ là hai điều kiện nền tảng giúp du học sinh an tâm tập trung vào việc học tại Nhật Bản. Đây cũng là hai vấn đề cần được tìm hiểu kỹ ngay từ trước khi xuất cảnh, vì ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt hàng tháng và sự an toàn trong suốt quá trình sống xa nhà.
Ký túc xá hay thuê nhà riêng
Ưu điểm của ký túc xá
Ký túc xá thường là lựa chọn được nhiều trường giới thiệu cho học sinh mới sang Nhật, đặc biệt trong giai đoạn đầu chưa quen với môi trường sống mới. Thủ tục thuê đơn giản hơn, vị trí thường gần trường, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí di chuyển. Môi trường sống có nhiều học sinh quốc tế khác, dễ kết bạn và hỗ trợ nhau trong giai đoạn đầu, và một số ký túc xá có sẵn nội thất cơ bản, giảm chi phí mua sắm ban đầu.
Bên cạnh đó, không gian sinh hoạt ở ký túc xá thường nhỏ hơn và chia sẻ nhiều hơn so với nhà riêng, một số nơi có quy định giờ giấc, nội quy sinh hoạt khá chặt chẽ, và học sinh có ít quyền tự quyết hơn trong việc chọn khu vực sinh sống theo ý muốn cá nhân.
Ưu điểm của thuê nhà riêng
Sau khi đã quen với môi trường sống tại Nhật, nhiều học sinh chuyển sang thuê nhà riêng để có không gian tự do hơn, có thể chọn khu vực phù hợp với công việc làm thêm hoặc trường học mới, và có thể ở chung với bạn bè để chia sẻ chi phí thuê nhà. Tuy nhiên, hình thức này thường yêu cầu thủ tục phức tạp hơn, bao gồm đặt cọc, phí môi giới, và trong nhiều trường hợp cần có người bảo lãnh hoặc sử dụng dịch vụ bảo lãnh thuê nhà.
Nên chọn hình thức nào theo từng giai đoạn
Với học sinh mới sang Nhật lần đầu, ký túc xá thường là lựa chọn an toàn và thuận tiện hơn trong giai đoạn đầu. Sau một thời gian, khi đã có định hướng rõ ràng về nơi học tập hoặc làm việc tiếp theo, việc chuyển sang thuê nhà riêng có thể phù hợp hơn với nhu cầu tự do và tiết kiệm chi phí khi ở chung với bạn bè.
Bảo hiểm y tế quốc dân dành cho du học sinh
Người nước ngoài cư trú tại Nhật trong một khoảng thời gian nhất định, bao gồm du học sinh, thường được yêu cầu tham gia hệ thống bảo hiểm y tế quốc dân tại địa phương nơi đăng ký cư trú. Khi tham gia bảo hiểm này, người tham gia sẽ được hỗ trợ một phần đáng kể chi phí khi khám và điều trị bệnh tại các cơ sở y tế được công nhận, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí y tế so với việc không có bảo hiểm.
Thủ tục đăng ký và trách nhiệm đóng phí
Du học sinh thường cần đăng ký bảo hiểm y tế tại văn phòng hành chính địa phương nơi đăng ký cư trú, thường thực hiện cùng thời điểm với thủ tục đăng ký cư trú ban đầu sau khi vừa sang Nhật. Trường học cũng thường hướng dẫn và hỗ trợ học sinh hoàn thiện thủ tục này. Người tham gia có trách nhiệm đóng phí bảo hiểm định kỳ, việc đóng phí đầy đủ, đúng hạn đảm bảo quyền lợi khi cần sử dụng dịch vụ y tế và là một phần trách nhiệm pháp lý của người cư trú tại Nhật.
Sử dụng dịch vụ y tế khi cần
Khi có vấn đề sức khỏe thông thường, học sinh nên tìm đến phòng khám hoặc bệnh viện gần nơi sinh sống, mang theo thẻ bảo hiểm y tế để được áp dụng mức hỗ trợ chi phí theo quy định. Trong trường hợp cấp cứu, cần liên hệ ngay số điện thoại cấp cứu của Nhật Bản để được hỗ trợ kịp thời, vì vậy nên tìm hiểu trước thông tin này ngay từ khi mới chuyển đến nơi ở mới.
Ổn định được nơi ở phù hợp và tham gia đầy đủ bảo hiểm y tế ngay từ đầu giúp du học sinh giảm bớt những lo lắng không cần thiết, dành nhiều thời gian và năng lượng hơn cho việc học tập.
Chuẩn bị tâm lý cho những khác biệt trong sinh hoạt hàng ngày
Bên cạnh nhà ở và bảo hiểm y tế, du học sinh cũng nên chuẩn bị tâm lý cho những khác biệt trong sinh hoạt hàng ngày tại Nhật so với Việt Nam, ví dụ quy định phân loại và đổ rác theo đúng lịch của từng khu vực, thói quen giữ im lặng ở nơi công cộng, hoặc cách giao tiếp với hàng xóm, chủ nhà theo phong cách lịch sự, giữ khoảng cách nhất định. Những khác biệt này ban đầu có thể gây bối rối, nhưng dần trở nên quen thuộc sau một thời gian ngắn sinh sống. Việc chủ động hỏi trường, người quản lý ký túc xá hoặc hàng xóm khi chưa rõ quy định nào đó thường được đánh giá tích cực hơn so với việc tự suy đoán và vô tình làm sai, vì người Nhật nói chung đánh giá cao sự chủ động tìm hiểu và tôn trọng quy tắc chung của cộng đồng nơi mình sinh sống.
Câu hỏi thường gặp
Ký túc xá có bắt buộc với học sinh mới sang Nhật không? Không bắt buộc hoàn toàn, nhưng nhiều trường khuyến khích học sinh mới ở ký túc xá trong giai đoạn đầu để dễ thích nghi hơn với môi trường sống mới.
Du học sinh có bắt buộc phải tham gia bảo hiểm y tế quốc dân không? Đây là yêu cầu áp dụng chung đối với người nước ngoài cư trú dài hạn tại Nhật, bao gồm du học sinh, nên cần hoàn thiện thủ tục đăng ký ngay trong thời gian đầu mới sang.
Bảo hiểm y tế quốc dân có hỗ trợ toàn bộ chi phí khám chữa bệnh không? Không hỗ trợ toàn bộ mà hỗ trợ một phần đáng kể chi phí theo quy định, phần còn lại người tham gia vẫn cần tự thanh toán khi khám và điều trị bệnh.