Với nhiều du học sinh, trường tiếng chỉ là điểm khởi đầu, còn mục tiêu dài hạn là học lên đại học hoặc cao học tại Nhật. Quá trình chuyển tiếp này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ càng hơn so với giai đoạn học tiếng ban đầu, vì liên quan đến cả năng lực học thuật, kỳ thi đầu vào và hồ sơ xét tuyển riêng của từng trường.
Các hướng đi phổ biến sau trường tiếng
Sau khi hoàn thành chương trình tại trường tiếng, học sinh thường có ba hướng chính: thi vào đại học hệ chính quy, học lên cao học nếu đã có bằng cử nhân trước đó, hoặc chuyển sang trường nghề senmon gakko nếu nhận thấy hướng đi thực hành phù hợp hơn với mục tiêu nghề nghiệp. Việc xác định hướng đi càng sớm trong thời gian học tiếng sẽ giúp việc chuẩn bị hồ sơ và ôn luyện có định hướng rõ ràng hơn.
Kỳ thi EJU trong quá trình xét tuyển đại học
EJU, kỳ thi dành cho du học sinh, là một trong những căn cứ quan trọng mà nhiều đại học tại Nhật sử dụng để xét tuyển sinh viên quốc tế. Kỳ thi này thường bao gồm các môn liên quan đến tiếng Nhật tổng hợp, khoa học tự nhiên hoặc khoa học xã hội, và toán học, tùy theo ngành học mà học sinh lựa chọn đăng ký dự thi.
Không phải mọi trường đại học đều yêu cầu EJU, một số trường có kỳ thi riêng hoặc xét tuyển dựa trên hồ sơ kết hợp phỏng vấn. Vì vậy, học sinh nên tìm hiểu kỹ yêu cầu đầu vào của từng trường mục tiêu ngay trong thời gian học tại trường tiếng.
Chuẩn bị hồ sơ xét tuyển đại học, cao học
- Bảng điểm và kết quả học tập tại trường tiếng, thể hiện quá trình học tập liên tục và ổn định
- Kết quả EJU hoặc kỳ thi riêng của trường nếu có yêu cầu
- Chứng chỉ năng lực tiếng Nhật ở cấp độ phù hợp với yêu cầu đầu vào của ngành học
- Bài luận hoặc kế hoạch học tập, nghiên cứu, đặc biệt quan trọng với hồ sơ xét tuyển cao học
- Thư giới thiệu từ giáo viên nếu chương trình yêu cầu, đặc biệt phổ biến ở cấp cao học
Lộ trình chuẩn bị học lên cao học
Với học sinh đã có bằng cử nhân từ Việt Nam và muốn học lên cao học tại Nhật, ngoài việc đáp ứng yêu cầu tiếng Nhật hoặc tiếng Anh tùy chương trình, một bước quan trọng là liên hệ trước với giáo sư hướng dẫn mong muốn, trình bày định hướng nghiên cứu của mình. Nhiều chương trình cao học tại Nhật yêu cầu học sinh có sự đồng ý tiếp nhận từ giáo sư trước khi nộp hồ sơ chính thức lên khoa hoặc trường.
Những khó khăn thường gặp khi chuyển tiếp lên cấp học cao hơn
- Khối lượng kiến thức chuyên ngành bằng tiếng Nhật tăng mạnh so với giai đoạn học tiếng, đòi hỏi vốn từ vựng chuyên môn tương ứng
- Áp lực thời gian khi phải vừa ôn thi đầu vào, vừa duy trì tiến độ học tại trường tiếng
- Khó khăn trong việc tìm hiểu và so sánh thông tin giữa nhiều trường đại học, cao học khác nhau nếu không có người hướng dẫn rõ ràng
Việc chuyển tiếp thành công lên đại học hoặc cao học phụ thuộc rất nhiều vào sự chuẩn bị có hệ thống trong suốt thời gian học tiếng, không phải chỉ dồn sức vào vài tháng cuối trước kỳ xét tuyển.
Cân nhắc giữa học đúng ngành yêu thích và ngành dễ xin việc
Khi chuyển tiếp lên đại học hoặc cao học, nhiều học sinh đứng trước lựa chọn giữa ngành mình thực sự yêu thích và ngành được cho là có cơ hội việc làm rộng mở hơn sau khi tốt nghiệp. Không có câu trả lời đúng tuyệt đối cho mọi người, vì động lực học tập trong suốt nhiều năm ở một ngành không phù hợp với sở thích có thể khiến quá trình học trở nên nặng nề, trong khi chọn ngành yêu thích nhưng không tìm hiểu kỹ về cơ hội nghề nghiệp cũng có thể dẫn đến khó khăn sau khi ra trường. Một cách tiếp cận cân bằng là tìm hiểu kỹ về nội dung đào tạo thực tế của ngành, cơ hội việc làm liên quan, đồng thời tự đánh giá khả năng duy trì động lực học tập lâu dài với ngành đó, trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về hướng đi khi chuyển tiếp lên cấp học cao hơn.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải thi EJU mới vào được đại học Nhật không? Không bắt buộc với mọi trường, một số trường có hình thức xét tuyển riêng, nhưng EJU vẫn là căn cứ phổ biến và nên tìm hiểu sớm nếu trường mục tiêu có yêu cầu.
Nên liên hệ giáo sư hướng dẫn cao học từ khi nào? Nên liên hệ sớm, thường trong khoảng thời gian học tại trường tiếng hoặc trước kỳ xét tuyển dự kiến, để có đủ thời gian trao đổi về định hướng nghiên cứu trước khi nộp hồ sơ chính thức.
Có thể vừa học trường tiếng vừa chuẩn bị hồ sơ đại học không? Hoàn toàn có thể và nên làm song song, vì nhiều khâu chuẩn bị hồ sơ, tìm hiểu trường, ôn thi đầu vào cần một khoảng thời gian đủ dài để thực hiện bài bản.