Không phải trường hợp nào cũng cần phỏng vấn trực tiếp khi xin COE hoặc visa, nhưng với một số hồ sơ có dấu hiệu cần làm rõ thêm, học sinh có thể được yêu cầu phỏng vấn bổ sung. Ngoài ra, nhiều trường tiếng tại Nhật cũng tổ chức buổi phỏng vấn trực tuyến trước khi đồng ý tiếp nhận, nhằm đánh giá động lực học tập thực sự của học sinh. Bài viết này chia sẻ những kinh nghiệm thực tế giúp bạn tự tin hơn khi bước vào các buổi phỏng vấn này.
Mục đích thực sự của buổi phỏng vấn
Phần lớn các câu hỏi phỏng vấn không nhằm đánh đố, mà để xác minh rằng thông tin trong hồ sơ là trung thực và học sinh hiểu rõ việc mình đang làm. Người phỏng vấn thường quan tâm ba khía cạnh chính: động lực du học có rõ ràng không, khả năng tài chính có thực sự ổn định không, và kế hoạch sau khi hoàn thành khóa học có hợp lý không.
Những nhóm câu hỏi thường gặp
Nhóm câu hỏi về động lực học tập
- Vì sao chọn du học Nhật Bản mà không chọn một quốc gia khác
- Vì sao chọn trường này, chọn ngành này
- Đã học tiếng Nhật được bao lâu, có khó khăn gì trong quá trình học không
Nhóm câu hỏi về tài chính
- Ai là người chu cấp chi phí học tập và sinh hoạt
- Nguồn thu nhập của người chu cấp đến từ đâu
- Có dự định đi làm thêm trong thời gian học không, và dự định đó có ảnh hưởng đến việc học không
Nhóm câu hỏi về kế hoạch sau khi học
- Sau khi hoàn thành khóa học tiếng, có dự định học lên trường nào
- Sau khi tốt nghiệp có dự định ở lại Nhật làm việc hay trở về nước
- Ngành học lựa chọn có liên quan gì đến định hướng nghề nghiệp lâu dài
Cách chuẩn bị trả lời tự nhiên và thuyết phục
Một trong những lỗi phổ biến nhất khi phỏng vấn là học thuộc lòng câu trả lời theo khuôn mẫu có sẵn, khiến câu trả lời nghe gượng gạo và dễ bị hỏi xoáy thêm. Thay vào đó, nên hiểu rõ câu chuyện của chính mình, lý do thật sự dẫn đến quyết định du học, rồi diễn đạt lại bằng ngôn từ tự nhiên.
Với câu hỏi về tài chính, sự rõ ràng và nhất quán quan trọng hơn là câu trả lời hoàn hảo. Nếu không chắc về số liệu cụ thể trong sổ tiết kiệm hoặc thu nhập gia đình, nên trao đổi trước với người chu cấp để nắm thông tin chính xác, tránh trả lời mâu thuẫn với hồ sơ đã nộp.
Người phỏng vấn thường dễ nhận ra sự thiếu nhất quán giữa hồ sơ giấy và câu trả lời trực tiếp hơn là một câu trả lời đơn giản nhưng trung thực.
Vai trò của việc luyện tập trước khi phỏng vấn thật
Dành thời gian luyện tập trước với người thân, giáo viên tiếng Nhật hoặc bạn học cùng lớp là cách hiệu quả để làm quen với cảm giác được hỏi trực tiếp, thay vì chỉ đọc câu hỏi mẫu một mình. Quá trình luyện tập này giúp phát hiện những điểm trả lời còn lúng túng, những từ vựng chưa thuộc hoặc những phần kiến thức về hồ sơ của chính mình chưa nắm chắc. Nên luyện tập cả tình huống bị hỏi dồn, hỏi lại một câu theo cách khác, để tránh bất ngờ khi gặp tình huống tương tự trong buổi phỏng vấn thật. Ngoài nội dung trả lời, cũng nên luyện cách giữ bình tĩnh, hít thở đều và duy trì ánh nhìn tự nhiên, vì tâm lý vững vàng thường giúp câu trả lời mạch lạc hơn so với khi quá lo lắng, dù nội dung kiến thức chuẩn bị đã đầy đủ.
Một số lưu ý về tác phong khi phỏng vấn
- Đến đúng giờ hoặc vào phòng phỏng vấn trực tuyến sớm vài phút để kiểm tra kết nối
- Trang phục gọn gàng, lịch sự, thể hiện sự nghiêm túc với buổi phỏng vấn
- Trả lời ngắn gọn, đúng trọng tâm, tránh lan man sang những nội dung không được hỏi
- Nếu chưa nghe rõ câu hỏi, có thể xin phỏng vấn viên lặp lại hoặc nói chậm hơn, đây là điều hoàn toàn bình thường
Câu hỏi thường gặp
Phỏng vấn xin COE có bắt buộc với mọi hồ sơ không? Không phải mọi hồ sơ đều phải phỏng vấn, việc này tùy thuộc vào từng trường, từng thời điểm và mức độ cần xác minh thêm của hồ sơ.
Nếu trả lời sai lệch so với hồ sơ đã nộp thì sao? Sự sai lệch có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu giải trình thêm hoặc kéo dài thời gian xét duyệt, vì vậy nên rà lại hồ sơ của chính mình trước khi phỏng vấn.
Có cần trả lời hoàn toàn bằng tiếng Nhật không? Tùy từng trường và cấp độ tiếng Nhật được yêu cầu, một số buổi phỏng vấn cho phép trả lời bằng tiếng Việt có phiên dịch, nhưng khả năng giao tiếp tiếng Nhật cơ bản vẫn là một điểm cộng rõ rệt.