Gần như du học sinh nào tại Nhật cũng tính đến chuyện đi làm thêm (arubaito) để trang trải sinh hoạt phí. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực có quy định khá rõ ràng mà nếu không nắm kỹ, sinh viên có thể vô tình vi phạm điều kiện lưu trú.
Vì sao cần xin “giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú”?
Về nguyên tắc, visa du học không mặc nhiên cho phép đi làm. Sinh viên quốc tế cần xin một loại giấy phép bổ sung tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để được phép làm thêm hợp pháp trong thời gian học.
Giới hạn số giờ làm thêm
Quy định hiện hành giới hạn số giờ làm thêm tối đa mỗi tuần đối với sinh viên, và có thể nới lỏng hơn trong các kỳ nghỉ dài. Con số cụ thể có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ chính sách, vì vậy cần xác nhận chính xác tại thời điểm bạn làm thủ tục, không nên dựa vào thông tin cũ.
Vì sao không nên làm quá giờ quy định?
- Vi phạm có thể ảnh hưởng đến việc gia hạn tư cách lưu trú
- Ảnh hưởng đến kết quả học tập nếu dành quá nhiều thời gian cho công việc
- Một số trường có thể xem xét lại tư cách sinh viên nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng
Những công việc làm thêm phổ biến
Cửa hàng tiện lợi, nhà hàng, siêu thị, dạy tiếng Việt hoặc phụ việc theo giờ là những công việc phổ biến với du học sinh, do thời gian linh hoạt và không đòi hỏi tiếng Nhật quá cao ở vị trí cơ bản.
Một số ngành nghề cần thận trọng
Luật pháp Nhật Bản có quy định riêng về một số loại hình công việc không phù hợp với tư cách lưu trú sinh viên, ví dụ liên quan đến ngành giải trí người lớn. Sinh viên nên tránh xa các công việc này dù mức lương có hấp dẫn đến đâu.
Nên tìm việc làm thêm qua kênh nào?
Trung tâm giới thiệu việc làm của trường, bảng tin sinh viên, hoặc các ứng dụng tìm việc theo giờ phổ biến tại Nhật là những kênh đáng tin cậy hơn so với lời mời qua mạng xã hội không rõ nguồn gốc.
Có cần khai báo thu nhập làm thêm không?
Thu nhập từ việc làm thêm tại Nhật, tùy mức độ, có thể liên quan đến nghĩa vụ khai báo thuế cư trú theo quy định của chính quyền địa phương. Nhiều du học sinh mới sang chưa quen với hệ thống này nên dễ bỏ sót, dẫn đến các thông báo yêu cầu bổ sung giấy tờ về sau.
Nên hỏi trực tiếp nơi làm việc hoặc phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế về quy trình khai báo thu nhập và thuế cư trú ngay khi bắt đầu đi làm, để tránh các rắc rối hành chính không đáng có trong quá trình học tập lâu dài tại Nhật.
Quy định về làm thêm có thể thay đổi theo chính sách quản lý lao động nước ngoài của Nhật Bản từng thời kỳ. Trước khi nhận việc, hãy xác nhận lại số giờ tối đa và điều kiện cụ thể tại văn phòng quản lý xuất nhập cảnh hoặc phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường.