Nhiều gia đình hỏi tôi về các kỳ nhập học du học Nhật Bản với một câu duy nhất: “Kỳ nào đi sớm nhất?”. Câu hỏi đúng phải là: “Kỳ nào cho con đủ thời gian học tiếng để thi tiếp lên bậc cao hơn?”. Trường tiếng Nhật thường có bốn kỳ nhập học trong năm là tháng 1, 4, 7 và 10, nhưng bốn kỳ này không ngang nhau. Chọn sai kỳ, học sinh vẫn bay được, nhưng có thể phải chạy đua với thời gian ngay từ tháng đầu tiên.
Vì sao các kỳ nhập học du học Nhật Bản không “bằng nhau”
Năm học ở Nhật bắt đầu vào tháng 4. Đại học, senmon (trường nghề) phần lớn tuyển sinh viên vào tháng 4. Trường tiếng thì được phép cho du học sinh học tối đa khoảng 2 năm, và các khoá học thường được thiết kế để kết thúc vào tháng 3, đúng lúc nối sang năm học mới. Hệ quả là kỳ nhập học càng muộn trong năm, thời gian học tiếng càng ngắn lại.
- Kỳ tháng 4: khoá học dài nhất, thường khoảng 2 năm.
- Kỳ tháng 7: khoảng 1 năm 9 tháng.
- Kỳ tháng 10: khoảng 1 năm 6 tháng.
- Kỳ tháng 1: khoảng 1 năm 3 tháng.
Không phải trường nào cũng mở đủ bốn kỳ. Rất nhiều trường chỉ tuyển tháng 4 và tháng 10; kỳ tháng 7 và tháng 1 thường ít trường, ít chỗ, và có trường chỉ nhận học sinh đã có nền tiếng khá. Vì vậy khi xem danh sách trường, đừng mặc định kỳ nào cũng có.
Bảng so sánh bốn kỳ: thời gian học, hạn hồ sơ, thời điểm có COE
Lịch dưới đây là mốc tham khảo thường gặp ở các trường tiếng. Mỗi trường có hạn nộp riêng, có trường đóng hồ sơ sớm khi đủ chỉ tiêu, nên luôn hỏi lại chính xác với trường bạn chọn.
| Kỳ nhập học | Thời gian học tiếng (khoảng) | Nộp hồ sơ cho trường (tham khảo) | Có kết quả COE (tham khảo) | Hợp với ai |
|---|---|---|---|---|
| Tháng 4 | 2 năm | Khoảng tháng 9 – 11 năm trước | Khoảng cuối tháng 2 | Học sinh mới tốt nghiệp THPT, tiếng còn yếu, định thi đại học |
| Tháng 7 | 1 năm 9 tháng | Khoảng tháng 1 – 3 | Khoảng cuối tháng 5 | Người lỡ kỳ tháng 4 nhưng đã học tiếng được vài tháng |
| Tháng 10 | 1 năm 6 tháng | Khoảng tháng 3 – 5 | Khoảng cuối tháng 8 | Người có nền khoảng N5–N4, nhắm senmon hoặc đại học |
| Tháng 1 | 1 năm 3 tháng | Khoảng tháng 7 – 9 năm trước | Khoảng cuối tháng 11 | Người đã có tiếng khá (N4–N3), mục tiêu rõ ràng |
Nhìn bảng sẽ thấy một điều nhiều người bỏ qua: từ lúc nộp hồ sơ tới lúc bay mất khoảng 6–7 tháng. Muốn đi tháng 4 năm sau thì ngay mùa thu năm nay đã phải có đủ giấy tờ, chứng chỉ tiếng và hồ sơ tài chính.
Lịch ngược: bắt đầu từ ngày bay rồi đếm lùi
Cách tôi hay làm với phụ huynh là lấy một tờ giấy, ghi ngày dự kiến nhập học ở góc phải rồi đếm lùi. Ví dụ với kỳ tháng 10:
- Khoảng tháng 10 – 12 năm trước: bắt đầu học tiếng Nhật ở Việt Nam. Phần lớn trường yêu cầu tối thiểu khoảng 150 giờ học hoặc trình độ tương đương N5, kèm chứng chỉ thi được công nhận.
- Khoảng tháng 1 – 2: thi chứng chỉ tiếng (JLPT, NAT-TEST, J-TEST… tuỳ trường chấp nhận), chuẩn bị bằng cấp, học bạ, giấy tờ người bảo lãnh.
- Khoảng tháng 3 – 5: nộp hồ sơ cho trường, phỏng vấn với trường; trường nộp hồ sơ xin COE lên Cục Xuất nhập cảnh Nhật.
- Khoảng cuối tháng 8: có kết quả COE, đóng học phí theo thông báo của trường.
- Tháng 9: nộp hồ sơ xin visa tại cơ quan đại diện Nhật Bản, mua vé, chuẩn bị hành lý.
- Cuối tháng 9 – đầu tháng 10: nhập cảnh, làm thủ tục cư trú, nhập học.
Nếu hôm nay đã là tháng 6 mà bạn mới bắt đầu học bảng chữ cái, thì kỳ tháng 10 năm nay gần như không thực tế. Đừng để ai thuyết phục “vẫn kịp, cứ nộp đi”; hồ sơ chuẩn bị vội là nguồn gốc của rất nhiều trường hợp trượt COE.
Kỳ ngắn không có nghĩa là tiết kiệm
Có phụ huynh chọn kỳ tháng 1 vì nghĩ “học ít tháng hơn thì tốn ít tiền hơn”. Về con số thì đúng: tổng học phí trường tiếng tính theo số tháng học. Nhưng hãy nhìn bài toán đầy đủ.
Ví dụ một học sinh mới học tiếng khoảng 4 tháng, đi kỳ tháng 1. Em có khoảng 15 tháng ở trường tiếng. Kỳ thi EJU (kỳ thi du học Nhật dùng để xét vào nhiều đại học) tổ chức hai lần mỗi năm, vào khoảng tháng 6 và tháng 11. Với 15 tháng, em thực chất chỉ có một, cùng lắm hai lần thi, trong đó lần đầu diễn ra khi mới sang được khoảng nửa năm. Nếu kết quả không đủ, em hoặc phải hạ mục tiêu xuống senmon, hoặc phải tìm cách kéo dài thời gian ở Nhật, mà trường tiếng thì không cho học quá giới hạn.
Ngược lại, học sinh đó đi kỳ tháng 4 sẽ có gần 2 năm, đủ hai đến ba lần thi EJU và JLPT. Phần học phí trả thêm cho vài tháng đổi lại cơ hội vào đúng trường, đúng ngành. Tiết kiệm vài tháng học phí mà phải học thêm một năm dự bị hoặc đổi hướng thì không còn là tiết kiệm.
Ai thật sự nên chọn kỳ ngắn?
- Người đã đạt khoảng N3 trở lên ở Việt Nam, chỉ cần thời gian ôn thi và làm quen môi trường.
- Người đã tốt nghiệp đại học ở Việt Nam, định học senmon hoặc cao học, mục tiêu cụ thể.
- Người có lý do khách quan như vừa xong nghĩa vụ, lịch học ở Việt Nam kết thúc giữa năm.
Những sai lầm hay gặp khi chọn kỳ nhập học
Thứ nhất, chọn kỳ theo lịch của trung tâm thay vì theo năng lực của học sinh. Một số nơi muốn chốt hồ sơ cho kịp đợt gần nhất. Hãy hỏi thẳng: với trình độ hiện tại của con, sang đó con có bao nhiêu lần thi trước khi hết hạn trường tiếng?
Thứ hai, quên rằng khoảng trống thời gian cũng bị xem xét. Nếu học sinh tốt nghiệp THPT đã vài năm, hồ sơ cần giải thích rõ quãng thời gian đó làm gì. Lùi kỳ để chuẩn bị giấy tờ chứng minh cẩn thận thường tốt hơn là cố nộp kỳ gần nhất với hồ sơ mỏng.
Thứ ba, không tính mùa cao điểm. Kỳ tháng 4 đông nhất nên trường tốt hết chỗ sớm, giá thuê nhà quanh trường cũng nhích lên vào tháng 3. Kỳ tháng 10 thoáng hơn về chỗ, và sang vào mùa thu cũng dễ thích nghi thời tiết hơn với nhiều bạn.
Thứ tư, xem kỳ nhập học trường tiếng nhưng quên mục tiêu cuối. Nếu con định vào senmon, nhiều trường senmon chỉ nhận vào tháng 4. Đếm ngược từ tháng 4 năm con vào senmon, xem con cần bao nhiêu tháng tiếng, rồi mới chọn kỳ trường tiếng.
Gợi ý chọn nhanh theo từng hoàn cảnh
Học sinh lớp 12 chưa học tiếng: mục tiêu kỳ tháng 4 năm sau tốt nghiệp, hoặc kỳ tháng 10 nếu học tiếng ngay từ hè. Sinh viên đang học dở đại học ở Việt Nam muốn chuyển hướng: kỳ tháng 10 hoặc tháng 4, tuỳ thời gian chuẩn bị tiếng. Người đi làm vài năm, tiếng đã khá: có thể cân nhắc tháng 1 hoặc tháng 7 để không mất thêm thời gian.
Cuối cùng, mọi mốc thời gian trong bài là mốc tham khảo. Hạn nộp, thời gian xét COE và yêu cầu chứng chỉ do từng trường và Cục Xuất nhập cảnh Nhật quyết định, có thể thay đổi theo năm. Trước khi nộp hồ sơ, hãy hỏi trực tiếp trường và xem thông tin từ cơ quan đại diện Nhật Bản tại Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Du học Nhật có mấy kỳ nhập học trong năm?
Trường tiếng Nhật thường có bốn kỳ: tháng 1, 4, 7 và 10, nhưng nhiều trường chỉ mở hai kỳ tháng 4 và tháng 10. Đại học và senmon chủ yếu nhập học tháng 4.
Nên nộp hồ sơ trước kỳ nhập học bao lâu?
Thường khoảng 6–7 tháng trước ngày nhập học, vì trường cần thời gian xét và xin COE. Mỗi trường có hạn riêng nên cần hỏi lại trường.
Kỳ tháng 4 hay tháng 10 tốt hơn?
Kỳ tháng 4 cho thời gian học tiếng dài nhất, hợp với người mới học. Kỳ tháng 10 hợp với người đã có nền tiếng và muốn tránh mùa đông hồ sơ.